De AI-verordening is nu volledig van toepassing. Uw organisatie ook?
Sinds 2 augustus 2026 is de overgangsperiode van de EU AI-verordening voorbij. De verplichting tot AI-geletterdheid (artikel 4) geldt al sinds februari 2025 voor iedere organisatie die AI inzet, dus ook voor gemeenten, uitvoeringsorganisaties en andere publieke instellingen. Toezichthouders zijn aangewezen en vragen om aantoonbaarheid. Een gekochte e-learning is geen bewijs. Ik help publieke organisaties van verplichting naar werkende praktijk.
Artikel 4 van kracht
2 feb 2025
Vaste prijs scan
€ 4.950
Doorlooptijd
2 tot 3 weken
AI zonder meetbaar effect
95%
Vier data die de agenda bepalen
2 februari 2025
Artikel 4 van kracht: aantoonbare AI-geletterdheid verplicht voor medewerkers die met AI werken. Verboden AI-praktijken gelden vanaf deze datum.
2 augustus 2025
Governance- en sanctiebepalingen van kracht. Boetes kunnen oplopen tot 35 miljoen euro of 7 procent van de omzet.
2 augustus 2026
De verordening is volledig van toepassing, inclusief de verplichtingen voor hoog-risico AI-systemen. Deze datum is verstreken.
2 augustus 2027
Laatste overgangstermijn, alleen voor AI in al gereguleerde producten.
De vraag is niet meer of u iets moet doen, maar of u kunt laten zien wat u gedaan heeft.
Drie eisen die u niet met een cursus afvinkt
Geletterdheid passend bij de rol
Niet iedereen hoeft hetzelfde te weten. Een baliemedewerker die met een AI-assistent werkt heeft andere kennis nodig dan een beleidsadviseur die algoritmes inkoopt. De wet vraagt om maatwerk per functie.
Passend bij de context
Voor overheden weegt dit zwaarder: besluiten raken burgers direct. Geletterdheid betekent hier ook weten wanneer AI niet het juiste middel is.
Aantoonbaar
Bij vragen van de toezichthouder, de gemeenteraad of de OR moet u kunnen laten zien wat medewerkers geleerd hebben en hoe dat in het werk zit. Deelnamelijstjes van een e-learning zijn geen capability.
Wat gemeenten vragen over artikel 4
Voor wie geldt de verplichting tot AI-geletterdheid?
Voor iedere organisatie die AI-systemen inzet of aanbiedt, dus ook voor gemeenten, uitvoeringsorganisaties, waterschappen en andere publieke instellingen. Artikel 4 vraagt dat medewerkers die met AI werken, of over de inzet ervan beslissen, voldoende geletterd zijn voor hun rol. De verplichting geldt sinds 2 februari 2025.
Wat telt als AI-geletterdheid?
Kennis en vaardigheden die passen bij de rol en de context: weten wat een systeem doet, waar het faalt, welke risico's er spelen voor burgers en wanneer AI niet het juiste middel is. Een baliemedewerker met een AI-assistent heeft andere kennis nodig dan een beleidsadviseur die algoritmes inkoopt.
Is een e-learning voor alle medewerkers voldoende?
Nee. Een deelnamelijst laat zien wie een cursus heeft gevolgd, niet wat mensen kunnen en hoe dat in het werk zit. De verordening vraagt om geletterdheid passend bij de rol en aantoonbaar in de praktijk. Daarom begint dit aanbod met een scan per functiegroep en eindigt het met coaching op de werkvloer en een hermeting.
Hoe maak ik AI-geletterdheid aantoonbaar voor de toezichthouder of de raad?
Met een vastgelegd beeld van het AI-gebruik, richtlijnen per rol, een leerlijn die bij dat gebruik past en een meting van wat medewerkers kunnen. Het rapport van de scan is precies dat document: leesbaar voor directie, gemeenteraad en toezichthouder, met een vervolgplan erbij.
Wat kost het en hoe lang duurt het?
De AI-geletterdheidsscan heeft een vaste prijs van 4.950 euro en levert in twee tot drie weken een compleet beeld en een vervolgplan. Het implementatieprogramma begint bij 15.000 euro. Interim implementatie- en adoptiemanagement gaat in overleg.
Moet ik hiervoor aanbesteden?
De scan valt onder de meeste drempelbedragen voor enkelvoudig onderhands gunnen. Het implementatieprogramma en interim inzet lopen via uw eigen inkoopregels of via inhuurdesks. Vraag het na bij uw inkoopadviseur; in het eerste gesprek nemen we het door.
Van verplichting naar werkende praktijk
AI-geletterdheidsscan
In twee tot drie weken een compleet beeld: waar staat uw organisatie ten opzichte van artikel 4, welk AI-gebruik is er al (ook het gebruik dat u niet ziet), en een tier-classificatie van wat wel, niet en onder voorwaarden kan. U krijgt een rapport dat directie, raad en toezichthouder kunnen lezen, plus een concreet vervolgplan. Zonder aanbesteding te gunnen.
Implementatieprogramma
Geletterdheidstraining voor alle lagen, richtlijnen die mensen daadwerkelijk kunnen volgen, een netwerk van interne champions dat collega's op de werkvloer coacht, en een meting na zes maanden. Gebouwd op de VERIFY-methodiek, ontwikkeld voor organisaties met een publieke vertrouwensfunctie.
Interim implementatie- en adoptiemanagement
Tijdelijke rol binnen uw organisatie om AI-geletterdheid en -adoptie van beleid naar praktijk te brengen. Beschikbaar via inhuurdesks en rechtstreeks.
De 5 procent die wel werkt doet iets anders
Onderzoek van MIT en Microsoft (2025 en 2026) laat zien dat 95 procent van AI-implementaties geen meetbaar effect heeft. De 5 procent die wel werkt heeft één ding gemeen: AI is daar ingebed in hoe het werk is georganiseerd. Werkstromen aangepast, standaarden vastgelegd, interne coaches actief, leiderschap dat zichtbaar meedoet. Dat is de laag boven geletterdheid, en precies waar mijn methodiek VERIFY op is gebouwd.
01
Diagnose
Meten wat er nu gebeurt: welk AI-gebruik er is, wat medewerkers per rol kunnen, en waar de risico's zitten.
02
Ontwerp
Richtlijnen, rolprofielen en leerlijnen die passen bij het werk, vastgelegd zodat u ze kunt laten zien.
03
Verankering
Interne champions, coaching op de werkvloer en een hermeting na zes maanden, zodat het niet bij een training blijft.
VERIFY
VERIFY is de methodiek achter de scan en het implementatieprogramma: zes stappen om AI van losse pilots naar vastgelegd werk te brengen. De reader legt in het kort uit hoe die stappen eruitzien in een publieke organisatie. Het gedrukte playbook, het werkdocument waarin uw mensen zelf invullen, hoort bij een opdracht.
- Zes stappen, van waarde aantonen tot verankeren
- Geschreven voor organisaties met een publieke vertrouwensfunctie
- Het gedrukte playbook krijgt u bij een opdracht
Wie dit doet
Marco van Hout bouwt al 25 jaar leer- en veranderprogramma's. Hij richtte binnen de Hogeschool van Amsterdam de Digital Society School mede op, leidt met UNDP het Global Goals Jam-netwerk in 95+ steden, en werkt sinds 2025 voltijds aan AI-capability voor overheden en gereguleerde organisaties, waaronder een nationaal AI-programma voor een overheidsorganisatie in de Golfregio en een farmaceutische multinational. Hij is oprichter van de AI Capability Academy en auteur van het VERIFY Playbook.
Marco van Hout
Demadera Capability & Transformation Design
Digital Society School
Medeoprichter binnen de Hogeschool van Amsterdam
Global Goals Jam
Leidt het netwerk met UNDP in 95+ steden
VERIFY Playbook
Auteur, en oprichter van de AI Capability Academy
Een initiatief van Demadera Capability & Transformation Design · zusterprogramma van aicapability.academy
Weten waar u staat?
Vraag de AI-geletterdheidsscan aan of plan een vrijblijvend gesprek van 30 minuten.
- U krijgt binnen één werkdag antwoord.
- De kennismaking duurt 30 minuten en kost niets.
- Daarna volgt een voorstel met scope, planning en prijs.
Liever direct contact? demadera@marcovanhout.com